Chợ xưa

Khu vực sinh sống chính của người Việt là lưu vực của các sông ngòi lớn nhỏ và rất tự nhiên. Do vậy, chợ sẽ nằm tại các ngã ba nước để thuận tiện cho việc giao dịch trao đổi hàng hóa.

Giáo sư Trần Quốc Vượng cho rằng chợ không chỉ nằm trong phạm trù kinh tế đơn thuần, nó còn biểu hiện văn hóa rất đậm nét. Nhưng phải thấy rằng Chợ - Chùa, chợ họp ở đình làng, chợ họp ở cầu, ở quán,... cũng luôn gắn liền với các biểu tượng văn hóa Việt Nam, gắn với nhu cầu tâm linh của người Việt.

Ad DTT
Chợ Cầu Giấy, Hà Nội
Chợ Cầu Giấy, Hà Nội
Chợ Bưởi, Hà Nội. Đoạn cuối đường Thụy Khê ngày nay.
Người Pháp gọi là chợ Làng Lợn như chú thích trên ảnh (Marche au Village des cochons)
Chợ Bưởi, Hà Nội. Đoạn cuối đường Thụy Khê ngày nay.
Người Pháp gọi là chợ Làng Lợn như chú thích trên ảnh (Marche au Village des cochons)
Chợ Chuối, Sài Gòn
Chợ Chuối, Sài Gòn
Chợ bán lợn ở vùng Bắc Bộ
Chợ bán lợn ở vùng Bắc Bộ
Chợ Lớn cũ
Chợ Lớn cũ
Chợ Mía, Hòn Gai - Quảng Ninh
Chợ Mía, Hòn Gai - Quảng Ninh
Chợ rau Hải Phòng
Chợ rau Hải Phòng
Một khu chợ vùng Lạng Sơn
Một khu chợ vùng Lạng Sơn
Chợ làng Bưởi (tỉnh Hà Đông)
Chợ làng Bưởi (tỉnh Hà Đông)
Chợ dưa hấu, sài Gòn
Chợ dưa hấu, sài Gòn
Chợ ở Lạng Sơn
Chợ ở Lạng Sơn
Chợ Thủ Dầu Một (Bình Dương)
Chợ Thủ Dầu Một (Bình Dương)
Chợ hoa ngày Tết bên cạnh chợ Đồng Xuân, Hà Nội
Chợ hoa ngày Tết bên cạnh chợ Đồng Xuân, Hà Nội
Chợ cá, Sài Gòn (nay là đường Châu Văn Liêm)
Chợ cá, Sài Gòn (nay là đường Châu Văn Liêm)
Chợ Đông Ba , Huế
Chợ Đông Ba , Huế
Chợ trâu bò, Thanh Hóa
Chợ trâu bò, Thanh Hóa
Một chợ bán gạo, Bắc Kỳ
Một chợ bán gạo, Bắc Kỳ
Chợ mía, Lạng Sơn
Chợ mía, Lạng Sơn
Chợ Kỳ Lừa, Lạng Sơn
Chợ Kỳ Lừa, Lạng Sơn
Chợ Đông Ba, Huế
Chợ Đông Ba, Huế
Chợ Đồng Đăng, Lạng Sơn
Chợ Đồng Đăng, Lạng Sơn
Chợ bán gà, Huế
Chợ bán gà, Huế
chợ Kẻ Tại ở Đáp Cầu, Bắc Ninh
chợ Kẻ Tại ở Đáp Cầu, Bắc Ninh
Chợ gạo nông thôn miền Bắc thời bao cấp 1973
Chợ gạo nông thôn miền Bắc thời bao cấp 1973
Một khu chợ ở bãi sông Hồng, Hà Nội
Một khu chợ ở bãi sông Hồng, Hà Nội
Một khu chợ ở Sài Gòn
Một khu chợ ở Sài Gòn
Phiên chợ hàng ngày do bác sĩ quân y người Pháp Charles Edouard Hocquard chụp lại sau lần tái chiếm Hà Nội lần thứ 2 vào năm 1882.

ad NH
Phiên chợ hàng ngày do bác sĩ quân y người Pháp Charles Edouard Hocquard chụp lại sau lần tái chiếm Hà Nội lần thứ 2 vào năm 1882.

ad NH
Chợ bán kim chỉ (Hà Nội)
Chợ bán kim chỉ (Hà Nội)
Chợ bán thuốc Nam (Hà Nội)
Chợ bán thuốc Nam (Hà Nội)
Phố Hàng Gai (Hà Nội)
Phố Hàng Gai (Hà Nội)
Chợ bán gỗ (Hà Nội), cuối thế kỉ 19 đầu 20.
Chợ bán gỗ (Hà Nội), cuối thế kỉ 19 đầu 20.
Hình ảnh về Hà Nội bác sĩ quân y người Pháp Charles Edouard Hocquard chụp lại sau lần tái chiếm Hà Nội lần thứ 2 vào năm 1882 - Chợ tre
Hình ảnh về Hà Nội bác sĩ quân y người Pháp Charles Edouard Hocquard chụp lại sau lần tái chiếm Hà Nội lần thứ 2 vào năm 1882 - Chợ tre
Chợ Yên Thái (Bưởi) - Hà Nội xưa.
Chợ Yên Thái (Bưởi) - Hà Nội xưa.
Chợ xưa  (Hà Nội)
Chợ xưa (Hà Nội)
Chợ miền Bắc đầu thế kỉ 20.
Chợ miền Bắc đầu thế kỉ 20.
Chợ Bắc Lệ (xã Tân Thành, huyện Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn) năm 1915.
Chợ Bắc Lệ (xã Tân Thành, huyện Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn) năm 1915.
Cảnh mua bán ở chợ quê năm 1911.
Cảnh mua bán ở chợ quê năm 1911.
Chợ bán đồ gốm sứ ở Hà Nội.

Ảnh do bác sĩ quân y người Pháp Charles Edouard Hocquard chụp sau lần tái chiếm Hà Nội lần thứ 2 vào năm 1882.
Chợ bán đồ gốm sứ ở Hà Nội.

Ảnh do bác sĩ quân y người Pháp Charles Edouard Hocquard chụp sau lần tái chiếm Hà Nội lần thứ 2 vào năm 1882.
Người Pháp đang xây dựng lại chợ Đồng Xuân năm 1890.

Chợ có năm vòm cửa và năm nhà cầu dài 52m, cao 19m. Mặt tiền theo kiến trúc Pháp, gồm năm phần hình tam giác có trổ lỗ như tổ ong, lợp mái tôn.

Nguồn: manhhai photostream
Người Pháp đang xây dựng lại chợ Đồng Xuân năm 1890.

Chợ có năm vòm cửa và năm nhà cầu dài 52m, cao 19m. Mặt tiền theo kiến trúc Pháp, gồm năm phần hình tam giác có trổ lỗ như tổ ong, lợp mái tôn.

Nguồn: manhhai photostream
Cửa hàng bán đồ đồng ở miền Bắc năm 1900.

Un chaudronnier tonkinois
Cửa hàng bán đồ đồng ở miền Bắc năm 1900.

Un chaudronnier tonkinois
Chợ Bà Điểm (Hóc Môn) năm 1910.

Vùng này xưa nhiều rừng, cọp dữ. Canh ba, canh tư, dân gánh nông sản về Bến Nghé bán phải đi thành đoàn, đốt đuốc chống cọp.

Đây là vùng canh tác cau, trầu cuối cùng của 18 Thôn Vườn Trầu. Bà Điểm là chợ đầu mối trầu, cau cho Lục tỉnh từ thế kỷ XIX cho đến cuối thập niên 1980. Giữa thập niên 1990 vẫn còn bến xe ngựa.

Theo một nhà nghiên cứu, Bà Điểm là vợ của một lãnh binh. Một tư liệu khác thì bảo là người đã giúp Trương Định đánh Pháp (1861), còn theo TS. Lê Trung Hoa, bà là chủ quán bán nước chè ở vùng này.

Thập niên 1990, đã có dự án bảo tồn khu nhà vườn Bà Điểm. Tiếc rằng nói mà không làm, nay vườn trầu bán đất phân lô, chia ô hết rồi!

Bức ảnh này cho ta thấy cảnh chợ Bà Điểm năm 1910 thời Pháp thuộc. Đường trước chợ đã quy hoạch cốt lề. Có đèn đường nhưng còn là trụ đèn thắp dầu (nay là góc Phan Văn Hớn - Phan Văn Đối). Hai bên đường nhiều nhà ngói, đi lại chỉ có xe bò và ngựa...
Chợ Bà Điểm (Hóc Môn) năm 1910.

Vùng này xưa nhiều rừng, cọp dữ. Canh ba, canh tư, dân gánh nông sản về Bến Nghé bán phải đi thành đoàn, đốt đuốc chống cọp.

Đây là vùng canh tác cau, trầu cuối cùng của 18 Thôn Vườn Trầu. Bà Điểm là chợ đầu mối trầu, cau cho Lục tỉnh từ thế kỷ XIX cho đến cuối thập niên 1980. Giữa thập niên 1990 vẫn còn bến xe ngựa.

Theo một nhà nghiên cứu, Bà Điểm là vợ của một lãnh binh. Một tư liệu khác thì bảo là người đã giúp Trương Định đánh Pháp (1861), còn theo TS. Lê Trung Hoa, bà là chủ quán bán nước chè ở vùng này.

Thập niên 1990, đã có dự án bảo tồn khu nhà vườn Bà Điểm. Tiếc rằng nói mà không làm, nay vườn trầu bán đất phân lô, chia ô hết rồi!

Bức ảnh này cho ta thấy cảnh chợ Bà Điểm năm 1910 thời Pháp thuộc. Đường trước chợ đã quy hoạch cốt lề. Có đèn đường nhưng còn là trụ đèn thắp dầu (nay là góc Phan Văn Hớn - Phan Văn Đối). Hai bên đường nhiều nhà ngói, đi lại chỉ có xe bò và ngựa...

Xem Thêm