Khởi nghĩa Yên Thế

Khởi nghĩa Yên Thế là một cuộc đối đầu vũ trang giữa những người nông dân ly tán tại vùng Yên Thế Thượng và sau đó là Thái Nguyên, đứng đầu bởi Đề Thám, với quân Pháp, khi Pháp vừa kết thúc chiến tranh với Trung Quốc và bắt đầu kiểm soát toàn bộ vùng Bắc kỳ những năm cuối thế kỷ 19 trong lịch sử Việt Nam.

Cuộc khởi nghĩa Yên Thế khởi nguồn tại vùng Yên Thế Thượng. Trước khi thực dân Pháp đặt chân đến vùng này, nơi đây đã là một vùng đất có một cư dân phức tạp, chủ yếu là nông dân lưu tán các loại. Họ chọn nơi đây làm nơi cư trú và đã công khai chống lại triều đình. Khi thực dân Pháp đến bình định vùng này, các toán vũ trang ở đây có thể cũng chống lại quân Pháp như đã từng chống lại triều đình nhà Nguyễn trước đó để bảo vệ miền đất tự do của họ.Và vì Yên Thế là bình địa của Pháp khi chúng mở rộng chiếm đóng Bắc Kì nên họ đã nổi dậy đấu tranh để bảo vệ cuộc sống của mình.

Năm 1908, Đề Thám tham gia cuộc nổi dậy của lính khố xanh tại Bắc Ninh, Nam Định và Nhã Nam, khiến một sỹ quan Pháp bị giết. Tới 27-7 năm 1908, xảy ra vụ đầu độc binh lính Pháp ở Hà Nội có sự tham gia của Đề Thám. Cuộc binh biến này được chuẩn bị rất chu đáo, theo đó nghĩa quân sẽ bắn phá đồn binh Pháp tại Đồn Thủy (nay là Bệnh viện Quân đội 108, Hà Nội) bằng đại bác nhằm vô hiệu hóa đồn này. Các đồn binh tại Sơn Tây và Bắc Ninh sẽ bị chặn đánh, không cho tiếp cứu Hà Nội. Quân Đề Thám chờ ngoài thành Hà Nội, chờ tín hiệu từ trong thành, sẽ đánh Gia Lâm và cắt đường xe lửa và điện thoại. Tuy nhiên cuộc binh biến thất bại, quân Đề Thám phải rút về, 24 người tham gia cuộc binh biến bị Pháp xử tử, 70 người bị xử tù chung thân.

Nhân cơ hội này, thực dân Pháp chủ trương tập trung lực lượng tiêu diệt nghĩa quân. Tháng 1-1909, dưới quyền chỉ huy của đại tá Batay (Bataille), khoảng 15.000 quân cả Pháp và ngụy đã ào ạt tấn công vào Yên Thế. Nghĩa quân vừa chống đỡ, vừa chuyển dần xuống Phúc Yên, Vĩnh Yên, Bắc Ninh, rồi rút sang Tam Đảo, Thái Nguyên. Trên đường di chuyển, nghĩa quân vẫn tổ chức đánh trả quyết liệt, gây cho địch những thiệt hại nặng nề. Điển hình là trận chặn giặc ở đồn Hom, Yên Thế (30-1-1909); trận núi Hàm Lợn ở Tam Đảo, Phúc Yên (15-3-1909).

Trước các cuộc vây quét tiêu diệt gắt gao của quân Pháp, lực lượng nghĩa quân ngày càng giảm sút. Đến cuối năm 1909, hầu hết các tướng lĩnh đã hi sinh, hoặc sa vào tay giặc, như Cả Trọng, Cả Huỳnh, Cả Tuyển (con Nguyễn Thiện Thuật), Ba Biều, bà Ba Cẩn... Có một số người ra hàng như: Cả Dinh, Cai Sơn... Từ 29-1 tới 11-11 năm 1909, quân Đề Thám thua 11 trận quan trọng, bị quân Pháp vây hãm tại Yên Thế. Bà Ba Cẩn bị bắt, bị đày đi Guyana. Đến đây, phong trào coi như đã thất bại về cơ bản.

Do lực lượng giảm sút, nhiều người bỏ trốn, Đề Thám phải nhờ đến Lương Tam Kỳ hỗ trợ. Tuy nhiên, ngày 10-2-1913, Đề Thám bị hai tên thủ hạ Lương Tam Kỳ giết hại tại một khu rừng cách chợ Gồ 2 km, nộp đầu cho Pháp lấy thưởng. Sự kiện này đánh dấu sự thất bại hoàn toàn của phong trào khởi nghĩa Yên Thế.

(Theo Wikipedia)
Đề Thám - Hùm thiêng Yên Thế
Đề Thám - Hùm thiêng Yên Thế
Ðề-Thám và mấy người con cháu (giữa 1898 và 1905)
Ðề-Thám và mấy người con cháu (giữa 1898 và 1905)
Những bạn cách mạng của Ðề-Thám
Những bạn cách mạng của Ðề-Thám
Thị Mùi (vợ hai của Cả Rinh - con nuôi Đề Thám) bị bắt
Thị Mùi (vợ hai của Cả Rinh - con nuôi Đề Thám) bị bắt
Thị Mùi, người vợ thứ 2 của Cả Rinh (con nuôi của Ðề Thám)
Thị Mùi, người vợ thứ 2 của Cả Rinh (con nuôi của Ðề Thám)
Hai nghĩa quân ra hàng năm 1911, người gầy tên Chi
Hai nghĩa quân ra hàng năm 1911, người gầy tên Chi
Những bạn cách mạng của Ðề-Thám (giữa 1898 và 1905)
Những bạn cách mạng của Ðề-Thám (giữa 1898 và 1905)
Anh hùng Ba-Biêu, cánh tay mặt của Ðề-Thám (giữa 1898 và 1905)
Anh hùng Ba-Biêu, cánh tay mặt của Ðề-Thám (giữa 1898 và 1905)
Ngôi chùa tuyên thệ của nhóm Ðề-Thám
Ngôi chùa tuyên thệ của nhóm Ðề-Thám
Một nghĩa quân và Quynh, con rể của Ðề Thám ra hàng
Một nghĩa quân và Quynh, con rể của Ðề Thám ra hàng
Ðại gia đình của Ðề-Thám trước khi bị bắt hết
Ðại gia đình của Ðề-Thám trước khi bị bắt hết
Cha vợ của Ðề Thám bị bắt
Cha vợ của Ðề Thám bị bắt
Gia đình cha vợ của Ðề-Thám bị bắt
Gia đình cha vợ của Ðề-Thám bị bắt
Phía trong của thành lũy
Phía trong của thành lũy
Chợ Gồ
Chợ Gồ
Lính Pháp canh gác ở chợ Gồ 9. 7. 1910
Lính Pháp canh gác ở chợ Gồ 9. 7. 1910
Phía trong của thành lũy
Phía trong của thành lũy
Binh lính Pháp đóng ở Mỏ Trạng -Yên Thế đang kiểm tra khí giới
Binh lính Pháp đóng ở Mỏ Trạng -Yên Thế đang kiểm tra khí giới
Pháp đang xây dựng một đồn lính trong vùng Yên-Thế
Pháp đang xây dựng một đồn lính trong vùng Yên-Thế
Quân Pháp đang nấu ăn  ở đồn Mỏ Trạng - Yên Thế
Quân Pháp đang nấu ăn ở đồn Mỏ Trạng - Yên Thế
Quân Pháp hành quân, vận tải qua rừng
Quân Pháp hành quân, vận tải qua rừng
Nhóm quân người Mán của Phạm Quế Thắng - nhóm này chống lại Đề Thám
Nhóm quân người Mán của Phạm Quế Thắng - nhóm này chống lại Đề Thám
Những người lính tề, ngụy đi càn ở vùng Thế Lộc
Những người lính tề, ngụy đi càn ở vùng Thế Lộc
Cáng một nghĩa quân bị thương ở chợ Gồ
Cáng một nghĩa quân bị thương ở chợ Gồ
Thương binh Pháp (1909)
Thương binh Pháp (1909)
Một người trong nhóm Ðề-Thám đang bị hỏi cung
Một người trong nhóm Ðề-Thám đang bị hỏi cung
Khâm sai Lê Hoan, kẻ thù truyền kiếp của Ðề-Thám
Khâm sai Lê Hoan, kẻ thù truyền kiếp của Ðề-Thám
Vận tải một tử thương (1909)
Vận tải một tử thương (1909)
Thủ cấp sư ông chùa Lèo bị bêu ở Nhã Nam để nhận dang
Thủ cấp sư ông chùa Lèo bị bêu ở Nhã Nam để nhận dang
Tù binh Ðề-Thám tới hải cảng Alger
Tù binh Ðề-Thám tới hải cảng Alger
Tù binh Ðề-Thám trên hải cảng  Alger trước khi vào tù ở Guyane
Tù binh Ðề-Thám trên hải cảng Alger trước khi vào tù ở Guyane
Thủ cấp của những anh hùng nhóm Ðề-Thám
Thủ cấp của những anh hùng nhóm Ðề-Thám
Quân của Đề Liêu, nghĩa quân Đề Thám bị xử bắn ngày 17. 10. 1908
Quân của Đề Liêu, nghĩa quân Đề Thám bị xử bắn ngày 17. 10. 1908
Bị bắt làm tù binh
Bị bắt làm tù binh
Một người trong nhóm Ðề-Thám bị bắt
Một người trong nhóm Ðề-Thám bị bắt
Đề Thám và con gái Hoàng Thị Thế cùng một người Pháp
Đề Thám và con gái Hoàng Thị Thế cùng một người Pháp
Bà ba Đặng Thị Nhu (tên thường gọi là Nho) còn được biết đến là bà Ba Cẩn và con gái Hoàng Thị Thế
Bà ba Đặng Thị Nhu (tên thường gọi là Nho) còn được biết đến là bà Ba Cẩn và con gái Hoàng Thị Thế
Chân dung bà Ba Cẩn
Chân dung bà Ba Cẩn
Cả Rinh và Cả Huynh
Cả Rinh và Cả Huynh
Quân Pháp chiếm một đồn của nghĩa quân Đề Thám ở Yên Thế
Quân Pháp chiếm một đồn của nghĩa quân Đề Thám ở Yên Thế
Quân Pháp đồn trú tại Cầu Rẽ để chuẩn bị tấn công nghĩa quân Đề Thám
Quân Pháp đồn trú tại Cầu Rẽ để chuẩn bị tấn công nghĩa quân Đề Thám
Quân Pháp đóng trại ở Mỏ Trạng Yên Thế để tấn công nghĩa quân Đề Thám
Quân Pháp đóng trại ở Mỏ Trạng Yên Thế để tấn công nghĩa quân Đề Thám
Đề Thám năm 1903
Đề Thám năm 1903
Bà Đặng Thị Nho, vợ ba Đề Thám và con gái Hoàng Thị Thế bị bắt ở Nhã Nam
Bà Đặng Thị Nho, vợ ba Đề Thám và con gái Hoàng Thị Thế bị bắt ở Nhã Nam
Vợ cả của Cả Rinh (trái), vợ tư của Đề Thám (phải)
Vợ cả của Cả Rinh (trái), vợ tư của Đề Thám (phải)
Vợ hai của Cả Rinh - con nuôi Đề Thám
Vợ hai của Cả Rinh - con nuôi Đề Thám
Vợ 4 của Đề Thám - em gái của Cả Rinh
Vợ 4 của Đề Thám - em gái của Cả Rinh
Chỉ huy nghĩa quân Cả Rinh và nghĩa quân ra hàng ở núi Lang
Chỉ huy nghĩa quân Cả Rinh và nghĩa quân ra hàng ở núi Lang
Đội Văn sau này bị Pháp chặt đầu
Đội Văn sau này bị Pháp chặt đầu
Căn cứ của Cai Kinh (Hoàng Đình Kinh), chỉ huy cũ  của Đề Thám ở Lạng Sơn
Căn cứ của Cai Kinh (Hoàng Đình Kinh), chỉ huy cũ của Đề Thám ở Lạng Sơn
Nhóm nghĩa quân người Mán (người Dao) của Hoàng Đình Kinh
Nhóm nghĩa quân người Mán (người Dao) của Hoàng Đình Kinh
Nhóm quân người Mán làm việc cho Pháp chống lại Đề Thám
Nhóm quân người Mán làm việc cho Pháp chống lại Đề Thám
Lý Nhạ dẫn đường cho quân Pháp tấn công Yên Thế
Lý Nhạ dẫn đường cho quân Pháp tấn công Yên Thế
Một người đồ tể, phục vụ thịt cho nhà bếp trong quân đội Pháp ở Yên Thế
Một người đồ tể, phục vụ thịt cho nhà bếp trong quân đội Pháp ở Yên Thế
Một nghĩa quân bị tử thương ở đồn Phồn Xương
Một nghĩa quân bị tử thương ở đồn Phồn Xương
Ba Biều, cánh tay phải của Đề Thám bị giết và dựng lên để nhận dạng ở Phúc Yên năm 1909
Ba Biều, cánh tay phải của Đề Thám bị giết và dựng lên để nhận dạng ở Phúc Yên năm 1909
Sai Gon Jardin Elephant ... nó ghi vậy đó
Sai Gon Jardin Elephant ... nó ghi vậy đó
Sai gon Jardin Pagodon
Sai gon Jardin Pagodon
Rex Hotel
Rex Hotel
Long Quy

chỗ này mình không biết ở đâu.
Long Quy

chỗ này mình không biết ở đâu.
Binh Tranh Hydravion
Binh Tranh Hydravion
Bien Hoa Kiosque
Bien Hoa Kiosque
Binh Tranh Hydravion
Binh Tranh Hydravion
Bien Hoa Usine
Bien Hoa Usine
Tàu lửa thời Pháp với các toa đầu chứa cát chạy trước để đỡ mìn Việt Minh đặt trên đường ray.
Tàu lửa thời Pháp với các toa đầu chứa cát chạy trước để đỡ mìn Việt Minh đặt trên đường ray.
Dong Son Maison Communal

dùng từ "hội trường Dong Son" ổn không ?
Dong Son Maison Communal

dùng từ "hội trường Dong Son" ổn không ?
Go Cong Pagode Annamite

Chùa "việt" Gò Công
Go Cong Pagode Annamite

Chùa "việt" Gò Công
Rạch Vinh Lai
Rạch Vinh Lai
Chợ Dong Son
Chợ Dong Son
Chợ Gò Công
Chợ Gò Công
Cô nhi viện Gò Công
Cô nhi viện Gò Công
Chợ Gò Công
Chợ Gò Công
tắm sông ở Mỹ Tho
tắm sông ở Mỹ Tho
chợ Mỹ Tho
chợ Mỹ Tho
chợ cá Mỹ Tho
chợ cá Mỹ Tho
làm ruộng ở Mỹ Tho
làm ruộng ở Mỹ Tho
chợ Mỹ Tho
chợ Mỹ Tho
Bến Mỹ Tho
Bến Mỹ Tho
My Tho Bateau
My Tho Bateau
My Tho Chaloupe

thì ra "sà lúp" là từ này
My Tho Chaloupe

thì ra "sà lúp" là từ này
Kênh Mỹ Tho
Kênh Mỹ Tho
Sông Me Kong ở Mỹ Tho
Sông Me Kong ở Mỹ Tho
Buôn bán ở Sóc Trăng
Buôn bán ở Sóc Trăng
Trại Hiến binh Sóc Trăng
Trại Hiến binh Sóc Trăng
Soc Trang Station Auto
Soc Trang Station Auto
Rạch Sóc Trăng
Rạch Sóc Trăng
Chùa Sóc Trăng
Chùa Sóc Trăng
Bo Thao Maison

tòa nhà Bồ Thảo
Bo Thao Maison

tòa nhà Bồ Thảo
Phu No Maison Communal

"Phu no" ?
Phu No Maison Communal

"Phu no" ?
Làm gốm ở Tri Tôn

Tri Tôn là một huyện miền núi có diện tích lớn nhất và dân cư thưa thớt nhất tỉnh An Giang, cách tỉnh lỵ (Long Xuyên) 52 km về phía Tây, cách Hà Tiên - Kiên Giang 83 km, Châu Đốc 44 km, Lâm Viên - Núi Cấm 7 km
Làm gốm ở Tri Tôn

Tri Tôn là một huyện miền núi có diện tích lớn nhất và dân cư thưa thớt nhất tỉnh An Giang, cách tỉnh lỵ (Long Xuyên) 52 km về phía Tây, cách Hà Tiên - Kiên Giang 83 km, Châu Đốc 44 km, Lâm Viên - Núi Cấm 7 km
đám cưới người Miên
đám cưới người Miên
Tay Ninh Bungalow
Tay Ninh Bungalow
Tay Ninh Theatre
Tay Ninh Theatre
Tay Ninh Inspection
Tay Ninh Inspection
Tan An Inspection
Tan An Inspection
Tan An Ambulance
Tan An Ambulance
Tan An Riche Demeure
Tan An Riche Demeure
Tan An Marche
Tan An Marche
Go Cong Rue Principale
Go Cong Rue Principale
Go Cong Ecoles
Go Cong Ecoles
Ha Tien Mouillage Bonnite Douane
Ha Tien Mouillage Bonnite Douane
Ha Tien Panorama Ville
Ha Tien Panorama Ville
Chợ Sa Đéc
Chợ Sa Đéc
Sa Đéc
Sa Đéc
Sa Đéc
Sa Đéc
Bệnh viện Sa Đéc
Bệnh viện Sa Đéc
Bến Tre
Bến Tre
bến Sa Đéc
bến Sa Đéc
trường Bến Tre
trường Bến Tre
chợ cá Bến Tre
chợ cá Bến Tre
Tay Ninh allumettes
Tay Ninh allumettes
bến Bạc Liêu
bến Bạc Liêu
cầu Bạc Liêu
cầu Bạc Liêu
Bệnh viện Sở Thanh tra Bạc Liêu
Bệnh viện Sở Thanh tra Bạc Liêu
bến thuyền Bạc Liêu
bến thuyền Bạc Liêu
bến thuyền Bạc Liêu
bến thuyền Bạc Liêu
Bệnh viện Bạc Liêu
Bệnh viện Bạc Liêu
bến thuyền Bạc Liêu
bến thuyền Bạc Liêu
Bac Lieu Dinh
Bac Lieu Dinh
Những người Giá Rai nghèo khó
Những người Giá Rai nghèo khó
Gia Rai vue Génerale
Gia Rai vue Génerale
Garage Vĩnh Long
Garage Vĩnh Long
Tòa án Vĩnh Long
Tòa án Vĩnh Long
Học sinh tan trường ( Vĩnh Long)
Học sinh tan trường ( Vĩnh Long)
nhà hộ sinh Vĩnh Long
nhà hộ sinh Vĩnh Long
chợ Tam Bình
chợ Tam Bình
ont De Singe
ont De Singe
nhà nghỉ Cần Thơ
nhà nghỉ Cần Thơ
Bệnh viện Cần Thơ
Bệnh viện Cần Thơ
nhà máy thủy điện Cần Thơ?

Can Tho Usiine Eau Electricite
nhà máy thủy điện Cần Thơ?

Can Tho Usiine Eau Electricite
người Hoa tại Cần Thơ
người Hoa tại Cần Thơ
cảng Cần Thơ
cảng Cần Thơ
chợ trái cây Trà Ôn
chợ trái cây Trà Ôn
cầu Oudong

Oudong, còn được gọi là Udong hay Odongk, là cố đô của Campuchia từ thế kỷ thứ 17 đến thế kỷ 19; đây được xem là cố đô cuối cùng trước khi các vị vua Khmer quyết định chọn Phnom Penh  làm thủ đô. Cố đô là một trong những di tích khiêm nhường so với hầu hết các công trình khác tại Campuchia. Nằm khép mình trước Phnom Penh, Oudong sớm chìm vào quên lãng và bị rừng già bao phủ, kiến trúc không có gì là đặc sắc lắm và không được xây dựng bề thế và quy mô so với các cố đô khác.
cầu Oudong

Oudong, còn được gọi là Udong hay Odongk, là cố đô của Campuchia từ thế kỷ thứ 17 đến thế kỷ 19; đây được xem là cố đô cuối cùng trước khi các vị vua Khmer quyết định chọn Phnom Penh làm thủ đô. Cố đô là một trong những di tích khiêm nhường so với hầu hết các công trình khác tại Campuchia. Nằm khép mình trước Phnom Penh, Oudong sớm chìm vào quên lãng và bị rừng già bao phủ, kiến trúc không có gì là đặc sắc lắm và không được xây dựng bề thế và quy mô so với các cố đô khác.
chợ Trà Ôn
chợ Trà Ôn
rạch Trà Ôn
rạch Trà Ôn

Xem Thêm