Lễ Khánh thành Đền kỷ niệm Tử sĩ Đông Dương tại Nogent sur Mar

“Hoài Nam nghĩa sĩ miếu” là tên gọi một ngôi đền Việt dựng trong Vườn thuộc địa (Jardin colonial de Nogent-sur-Marne) ngoại ô Paris nước Pháp. Đền khánh thành ngày 9 tháng 6 năm 1920, ban đầu dùng làm nơi thờ tự những tử sĩ người Việt bỏ mình vì nước Pháp trong Thế chiến thứ nhất.

Vào ngày 9 tháng 6 năm 1920, tổ chức trọng thể lễ khánh thành ngôi đền với sự tham dự của nhiều quan chức cao cấp Pháp như Albert Sarraut, thống chế Joffre, Alexandre và Đặng Ngọc Oanh, một viên quan đại diện cho Hoàng Đế Việt Nam. Ngoài ra là các cựu chiến binh Việt, Pháp còn sống nay tựu về để tưởng niệm các chiến hữu đã mất…Trước đó, người ta cho phục hồi lại bàn thờ và các vật dụng trang trí được thực hiện bởi chính các nghệ nhân người Việt trong Nam ngoài Bắc: gốm Cây Mai trong Nam, những tấm biển sơn mài ngoài Bắc, một chiếc lư đồng như phiên bản của cửu đỉnh tại cung thành Huế. Các lễ vật cúng bái như nhang đèn, pháo, trống, chiêng…cũng được chuyên chở gấp rút từ Việt Nam qua. Sự chuẩn bị cho lễ khánh thành khá là chu đáo.

Buổi lễ khai mạc bằng bài diễn văn của vị đại biểu Nam kỳ là ông Lê Quang Liêm, người phát ngôn cho những lính thợ Đông Dương. Lần lượt sau đó là phát biểu của các vị Đặng Ngọc Oanh, đọc sắc chỉ của vua công nhận ngôi đền; đến Henri Gourdon, chủ tịch Hội Tưởng niệm Đông Dương; Bộ trưởng thuộc điạ Albert Sarraut. Kế tiếp là phần rước tấm bản ghi sắc chỉ của vua Khải Định vào ngôi đền. Cờ của các nước An Nam, Pháp, Cao Miên, Lào bên nhau tung bay trong gió. Báo chí ở Pháp và Việt Nam thời ấy có khá nhiều bài tường thuật sự kiện này như tờ Echo Annamite, Le Journal, Le Gaulois, Le Petit Parisien, L’Echo de Paris, Le Figaro…

Từ lúc đó, ngôi đền trở thành điểm tham quan lễ bái cho những người Việt Nam có dịp đến Pháp. Vị thượng khách quan trọng bậc nhất trong số này chính là nhà vua của An Nam. Vào ngày thứ hai, 26 tháng 6 năm 1922, vua Khải Định (vị vua Việt Nam đầu tiên công du sang Pháp) với con trai là hoàng tử Bảo Đại, cùng quan Thượng thư Thuộc địa Albert Sarraut đến thăm ngôi đền.

Điều vô cùng đáng tiếc đã đến: ngày 21 tháng 4 năm 1984, một trận hỏa hoạn, bị tình nghi là do hành động phá hoại, đã thiêu rụi ngôi đền. Trên nền cũ, chỉ còn lại lối đi tam cấp có tạc hình rồng bằng đá. Năm 1992, người ta cho xây trên ấy một kiến trúc mới đơn sơ, nhỏ hơn trước và có vẻ giống như môtip đền của Nhật bản.

(Theo bacaytruc.com)

Ad DTT
Đốc phủ sứ Bảy Liêm (Lê Quang Liêm) đọc diễn văn trong Lễ khánh thành Đền Kỷ Niệm Tử sĩ Đông Dương tại Vườn thuộc địa Nogent-sur-Marne, 9/6-1920 

(Photographie de presse - Agence Rol)
Đốc phủ sứ Bảy Liêm (Lê Quang Liêm) đọc diễn văn trong Lễ khánh thành Đền Kỷ Niệm Tử sĩ Đông Dương tại Vườn thuộc địa Nogent-sur-Marne, 9/6-1920

(Photographie de presse - Agence Rol)
Sứ thần triều đình Annam đọc diễn văn trong lễ cung hiến Đền kỷ niệm Đông Dương

(Photographie de presse - Agence Rol)
Sứ thần triều đình Annam đọc diễn văn trong lễ cung hiến Đền kỷ niệm Đông Dương

(Photographie de presse - Agence Rol)
(Photographie de presse - Agence Rol)
(Photographie de presse - Agence Rol)
Ông Sarraut khánh thành đài kỷ niệm những tử sĩ Đông Dương 

(Photographie de presse - Agence Rol)
Ông Sarraut khánh thành đài kỷ niệm những tử sĩ Đông Dương

(Photographie de presse - Agence Rol)
Rước sắc chỉ của vua Khải Định vào đền thờ Tử sĩ

(Photographie de presse - Agence Rol)
Rước sắc chỉ của vua Khải Định vào đền thờ Tử sĩ

(Photographie de presse - Agence Rol)
Rước sắc chỉ của vua Khải Định vào đền thờ Tử sĩ

(Photographie de presse - Agence Rol)
Rước sắc chỉ của vua Khải Định vào đền thờ Tử sĩ

(Photographie de presse - Agence Rol)
Rước sắc chỉ của vua Khải Định vào đền thờ Tử sĩ

(Photographie de presse - Agence Rol)
Rước sắc chỉ của vua Khải Định vào đền thờ Tử sĩ

(Photographie de presse - Agence Rol)
Rước sắc chỉ của vua Khải Định vào đền thờ Tử sĩ

(Photographie de presse - Agence Rol)
Rước sắc chỉ của vua Khải Định vào đền thờ Tử sĩ

(Photographie de presse - Agence Rol)
Rước sắc chỉ của vua Khải Định vào đền thờ Tử sĩ

(Photographie de presse - Agence Rol)
Rước sắc chỉ của vua Khải Định vào đền thờ Tử sĩ

(Photographie de presse - Agence Rol)
Ông Sarraut và Thống chế Joffre ra về sau buổi lễ

(Photographie de presse - Agence Rol)
Ông Sarraut và Thống chế Joffre ra về sau buổi lễ

(Photographie de presse - Agence Rol)

Xem Thêm