Miền Bắc thời kỳ bao cấp (1975 - 1987)

Thời bao cấp là tên gọi được sử dụng tại Việt Nam để chỉ một giai đoạn mà hầu hết sinh hoạt kinh tế diễn ra dưới nền kinh tế kế hoạch hóa, một đặc điểm của nền kinh tế theo chủ nghĩa cộng sản. Hàng hóa được nhà nước phân phối theo chế độ tem phiếu, hàng hóa không được mua bán tự do trên thị trường, không được phép vận chuyển tự do hàng hoá từ địa phương này sang địa phương khác. Phân phối hàng hóa, hạn chế trao đổi bằng tiền mặt. Chế độ hộ khẩu được thiết lập trong thời kỳ này để phân phối lương thực, thực phẩm theo đầu người. Lương đôi khi cũng được trả bằng hiện vật.

Mặc dù chế độ bao cấp đã tồn tại ở miền Bắc từ trước năm 1975, song thời kỳ bao cấp thường được dùng để chỉ sinh hoạt kinh tế cả nước Việt Nam ở giai đoạn từ đầu năm 1976 đến cuối năm 1986, tức là trước thời kỳ Đổi mới. Đây được coi như một giai đoạn thất bại và tù đọng nhất của nền kinh tế Việt Nam trong thế kỷ 20.
Tem lương thực
Tem lương thực
Bìa mua phụ tùng xe đạp
Bìa mua phụ tùng xe đạp
Phiếu mua vải năm 1978
Phiếu mua vải năm 1978
Phiếu mua thịt cơ động
Phiếu mua thịt cơ động
Tem lương thực
Tem lương thực
Tem lương thực
Tem lương thực
Tem lương thực
Tem lương thực
Phiếu mua xăng
Phiếu mua xăng
Phiếu chất đốt
Phiếu chất đốt
Tem vải
Tem vải
Tem vải
Tem vải
Sổ gạo
Sổ gạo
Một bức thư kể chuyện dùng bơ và pho mát để giặt quần áo vì cứ ngỡ là xà phòng
Một bức thư kể chuyện dùng bơ và pho mát để giặt quần áo vì cứ ngỡ là xà phòng
Sổ đăng ký mua lương thực
Sổ đăng ký mua lương thực
Biển báo tại một cửa hàng lương thực
Biển báo tại một cửa hàng lương thực
Xe khách
Xe khách
Xa xỉ phẩm
Xa xỉ phẩm
Bia hơi mậu dịch
Bia hơi mậu dịch
Cửa hàng bách hóa tổng hợp, cửa hàng lớn nhất miền Bắc
Cửa hàng bách hóa tổng hợp, cửa hàng lớn nhất miền Bắc
Chợ Đồng Xuân, chợ lớn nhất miền Bắc
Chợ Đồng Xuân, chợ lớn nhất miền Bắc
Một cửa hàng mậu dịch
Một cửa hàng mậu dịch
Cửa hàng thực phẩm
Cửa hàng thực phẩm
Xếp hàng mua vải
Xếp hàng mua vải
Mua hàng
Mua hàng
Cửa hàng dép guốc mậu dịch
Cửa hàng dép guốc mậu dịch
Phố Hàng Đào
Phố Hàng Đào
Một đám cưới
Một đám cưới
Bút bi là đồ xa xỉ nên nghề này xuất hiện
Bút bi là đồ xa xỉ nên nghề này xuất hiện
Quầy hàng Tết
Quầy hàng Tết
Cửa hàng bách hóa số 12 Bờ Hồ nhìn từ trên cao (nay là tòa nhà Hàm cá mập)
Cửa hàng bách hóa số 12 Bờ Hồ nhìn từ trên cao (nay là tòa nhà Hàm cá mập)
Chiều Bờ hồ
Chiều Bờ hồ
Phố Tràng Tiền
Phố Tràng Tiền
Đám cưới đón dâu bằng xe đạp
Đám cưới đón dâu bằng xe đạp
Đồng hồ Liên Xô là nhất
Đồng hồ Liên Xô là nhất
Xếp hàng mua chất đốt.
Xếp hàng mua chất đốt.
Bán báo dạo (1991)
Bán báo dạo (1991)
Văn nghệ đón năm mới
Văn nghệ đón năm mới
Chợ năm 1991
Chợ năm 1991
Bán dép cao su
Bán dép cao su
Bán xà phòng 72 của Liên Xô
Bán xà phòng 72 của Liên Xô
cảnh thường thấy trong cửa hàng nhà nước
cảnh thường thấy trong cửa hàng nhà nước
Chợ tết
Chợ tết
Bán hàng trên vỉa hè
Bán hàng trên vỉa hè
Phơi cá dưới lòng đường (1991)
Phơi cá dưới lòng đường (1991)
Xếp hàng gửi xe trước khi vào mua hàng.
Xếp hàng gửi xe trước khi vào mua hàng.
Quy định của Nhà nước trong việc dùng tem phiếu.

Một bài báo về chỉ dẫn mua hàng tết bằng tem phiếu.
Quy định của Nhà nước trong việc dùng tem phiếu.

Một bài báo về chỉ dẫn mua hàng tết bằng tem phiếu.
Hà Nội năm 8/1975 tại viện Bảo Tàng Lịch Sử.  Hai cô gái này đều là Giải Phóng Quân trong chiến khu miền Đông. Họ kháng chiến chung với nghệ sĩ Kim Chi và họ ở cùng chung một đơn vị Tiểu Ban Văn Nghệ (sau này trở thành Bộ Văn Hóa của Chính Phủ Cách Mạng Lâm Thời miền Nam VN).
Hình của Kisne Dothi Dong Xuan
Posted by Admin ĐN
Hà Nội năm 8/1975 tại viện Bảo Tàng Lịch Sử. Hai cô gái này đều là Giải Phóng Quân trong chiến khu miền Đông. Họ kháng chiến chung với nghệ sĩ Kim Chi và họ ở cùng chung một đơn vị Tiểu Ban Văn Nghệ (sau này trở thành Bộ Văn Hóa của Chính Phủ Cách Mạng Lâm Thời miền Nam VN).
Hình của Kisne Dothi Dong Xuan
Posted by Admin ĐN
Post by ad NH
Post by ad NH
Post by ad NH
Post by ad NH
Một giấy biên nhận thu giữ sổ mua lương thực của một người đã thôi việc nhưng vì đói mà vẫn phải cố mang sổ đi đong gạo. 

Buồn cho những thân phận con người ở một thời kỳ đói khổ.

Admin: DTT
Một giấy biên nhận thu giữ sổ mua lương thực của một người đã thôi việc nhưng vì đói mà vẫn phải cố mang sổ đi đong gạo.

Buồn cho những thân phận con người ở một thời kỳ đói khổ.

Admin: DTT
Một bài báo trên báo Văn Học những năm 60. Những cuốn sách bây giờ là bình thường nhưng hồi đó được coi là những cuốn sách xấu, cần phải ngăn cấm và loại bỏ khỏi đời sống XHCN

Admin: DTT
Một bài báo trên báo Văn Học những năm 60. Những cuốn sách bây giờ là bình thường nhưng hồi đó được coi là những cuốn sách xấu, cần phải ngăn cấm và loại bỏ khỏi đời sống XHCN

Admin: DTT
Phiếu mua phụ tùng xe đạp
Phiếu mua phụ tùng xe đạp
Kêu gọi sinh viên tiết kiệm điện.
Kêu gọi sinh viên tiết kiệm điện.
Tem mua thịt năm 1977, mua được 500 gam.
Tem mua thịt năm 1977, mua được 500 gam.
Xếp hàng mua rau theo sổ phân phối ở một cửa hàng mậu dịch - Hà Nội năm 1980.

Người chụp: John Ramsden -Phó Đại sứ, Đại sứ quán Vương quốc Anh tại Hà Nội (1980-1983).
Xếp hàng mua rau theo sổ phân phối ở một cửa hàng mậu dịch - Hà Nội năm 1980.

Người chụp: John Ramsden -Phó Đại sứ, Đại sứ quán Vương quốc Anh tại Hà Nội (1980-1983).
Phố Tràng Tiền năm 1980.

Người chụp: Nhiếp ảnh gia John Ramsden (phó đoàn ngoại giao của đại sứ quán Anh)
Phố Tràng Tiền năm 1980.

Người chụp: Nhiếp ảnh gia John Ramsden (phó đoàn ngoại giao của đại sứ quán Anh)
Khu vực bến xe Kim Mã, Hà Nội năm 1979
Khu vực bến xe Kim Mã, Hà Nội năm 1979
Một góc phố ở trung tâm Hà Nội năm 1979.
Một góc phố ở trung tâm Hà Nội năm 1979.
Cân khám sức khỏe ở miền Bắc năm 1980.
Cân khám sức khỏe ở miền Bắc năm 1980.
Cân khám sức khỏe ở miền Bắc năm 1980.
Cân khám sức khỏe ở miền Bắc năm 1980.
Hà Nội thập niên 60.
Hà Nội thập niên 60.
THỜI BAO CẤP
Sau hơn 30 năm, Việt Nam đã thay đổi rất nhiều, nhưng những hình ảnh về thời bao cấp chắc hẳn vẫn còn sống mãi trong ký ức của nhiều người. Đối với thế hệ 8X, đặc biệt là thế hệ 9X, thật khó có thể hình dung và cảm nhận được một cách trọn vẹn về giai đoạn lịch sử này. 
Hồi ấy viên chức Nhà nước được cấp sổ để mua một lượng gạo nhất định trong 1 tháng. Thuật ngữ "trông như mất sổ gạo" xuất hiện trong thời kỳ này. Mất sổ gạo còn khủng khiếp hơn cả... mất tiền.

Chính trong giai đoạn khó khăn như thế, xuất hiện rất nhiều những ngành nghề mà giờ đây khi nhắc đến chúng người ta như được nghe truyện cổ tích vậy.
Gia công qui gai xốp
Lộn cổ áo sơ mi
Dán vỏ nilon rách
Bơm mực bút chì bi
Đó chính là bốn câu thơ ứng tác của Chế Lan Viên tả về tình hình kinh tế và thị trường Thủ Đô trước mặt các nhân sĩ miền Nam khi ông chuyển nhà vào thành phố Hồ Chí Minh năm 1986.
Đó là những hệ quả của một thời kỳ thiếu thốn khi áo sơ mi mặc lâu cổ đã sờn, không có tiền may áo mới, người ta ra hiệu lộn lại cổ áo cho sang. Thế rồi những cây bút bi dùng hết mực lại được đem ra bơm lại mực mới, áo mưa rách lung tung thì cứ rách đâu vá đó. Có khi một chiếc áo mưa có đến hàng chục miếng vá, cứ  như tổ đỉa!
Hàng hóa rất khan hiếm, mà dù có tem phiếu người mua có thể sắp hàng vào mua nhưng đến lượt mình thì không còn hàng, đành về tay không. Hàng hóa thì ngoài phẩm chất kém, lượng hàng rất hạn chế, chỉ đủ dùng một thời gian ngắn, đến cuối tháng thì đã cạn kiệt, phải mua ở chợ đen, thế nên phần thưởng cho người lao động chính là chiếc lốp, chiếc nồi...
Chế độ tem phiếu thời bao cấp được phân loại A,B,C... tùy theo chức vụ, mức lương, phân ra tiêu chuẩn cán bộ cao cấp, trung cấp, sơ cấp cũng lắm nhiêu khê - rằng: Ta không giàu, nhưng cũng có mức sống hơn kẻ nghèo khác. Loại "bìa" (tem phiếu) theo chế độ cao-thấp mua ở cửa hàng nào đã có sự tách biệt. 
Người Hà Nội một thời coi cửa hàng cung cấp Tôn Đản là chợ vua quan nên đã có đồng dao: “Tôn Đản là chợ vua quan / Đặng Dung là chợ trung gian nịnh thần / Đồng Xuân là chợ thương nhân / Vỉa hè là chợ toàn dân anh hùng”. Lại có câu đố châm biếm, nói lên sự không công bằng trong chế độ cung cấp, phân phối, có "đặc quyền đặc lợi": “Bụng to, trán hói, hay nói ba hoa, đi xe Volga, ăn gà Tôn Đản là con gì?”...

Ảnh: Phần thưởng của những hoạt động thi đua (thể thao, văn nghệ…) là những chiếc lốp.
THỜI BAO CẤP
Sau hơn 30 năm, Việt Nam đã thay đổi rất nhiều, nhưng những hình ảnh về thời bao cấp chắc hẳn vẫn còn sống mãi trong ký ức của nhiều người. Đối với thế hệ 8X, đặc biệt là thế hệ 9X, thật khó có thể hình dung và cảm nhận được một cách trọn vẹn về giai đoạn lịch sử này.
Hồi ấy viên chức Nhà nước được cấp sổ để mua một lượng gạo nhất định trong 1 tháng. Thuật ngữ "trông như mất sổ gạo" xuất hiện trong thời kỳ này. Mất sổ gạo còn khủng khiếp hơn cả... mất tiền.

Chính trong giai đoạn khó khăn như thế, xuất hiện rất nhiều những ngành nghề mà giờ đây khi nhắc đến chúng người ta như được nghe truyện cổ tích vậy.
Gia công qui gai xốp
Lộn cổ áo sơ mi
Dán vỏ nilon rách
Bơm mực bút chì bi
Đó chính là bốn câu thơ ứng tác của Chế Lan Viên tả về tình hình kinh tế và thị trường Thủ Đô trước mặt các nhân sĩ miền Nam khi ông chuyển nhà vào thành phố Hồ Chí Minh năm 1986.
Đó là những hệ quả của một thời kỳ thiếu thốn khi áo sơ mi mặc lâu cổ đã sờn, không có tiền may áo mới, người ta ra hiệu lộn lại cổ áo cho sang. Thế rồi những cây bút bi dùng hết mực lại được đem ra bơm lại mực mới, áo mưa rách lung tung thì cứ rách đâu vá đó. Có khi một chiếc áo mưa có đến hàng chục miếng vá, cứ như tổ đỉa!
Hàng hóa rất khan hiếm, mà dù có tem phiếu người mua có thể sắp hàng vào mua nhưng đến lượt mình thì không còn hàng, đành về tay không. Hàng hóa thì ngoài phẩm chất kém, lượng hàng rất hạn chế, chỉ đủ dùng một thời gian ngắn, đến cuối tháng thì đã cạn kiệt, phải mua ở chợ đen, thế nên phần thưởng cho người lao động chính là chiếc lốp, chiếc nồi...
Chế độ tem phiếu thời bao cấp được phân loại A,B,C... tùy theo chức vụ, mức lương, phân ra tiêu chuẩn cán bộ cao cấp, trung cấp, sơ cấp cũng lắm nhiêu khê - rằng: Ta không giàu, nhưng cũng có mức sống hơn kẻ nghèo khác. Loại "bìa" (tem phiếu) theo chế độ cao-thấp mua ở cửa hàng nào đã có sự tách biệt.
Người Hà Nội một thời coi cửa hàng cung cấp Tôn Đản là chợ vua quan nên đã có đồng dao: “Tôn Đản là chợ vua quan / Đặng Dung là chợ trung gian nịnh thần / Đồng Xuân là chợ thương nhân / Vỉa hè là chợ toàn dân anh hùng”. Lại có câu đố châm biếm, nói lên sự không công bằng trong chế độ cung cấp, phân phối, có "đặc quyền đặc lợi": “Bụng to, trán hói, hay nói ba hoa, đi xe Volga, ăn gà Tôn Đản là con gì?”...

Ảnh: Phần thưởng của những hoạt động thi đua (thể thao, văn nghệ…) là những chiếc lốp.

Xem Thêm