Hình ảnh lịch sử áo dài Việt Nam

Áo dài
Sáng sớm tinh mơ ngắm nhìn Hà Nội phố qua ban công, những tà áo dài của nữ sinh sư phạm thướt tha dưới sắc vàng của hoàng yến, một khung cảnh đẹp xuất thần…, mơ mộng và tinh khôi! Cảm hứng dâng trào, ad xin được giới thiệu đến bạn đọc về Lịch sử áo dài.
Áo giao lãnh (thế kỉ XVII)
Kiểu dáng khởi thủy của chiếc áo dài là chiếc áo giao lãnh bốn vạt, tiền thân của áo tứ thân. Áo giao lãnh khoác ngoài yếm lót, mặc cùng váy đen và thắt lưng màu tương tự như áo tứ thân, chỉ khác là hai vạt trước buông thõng chứ không buộc trước bụng.
Áo tứ thân – áo ngũ thân (thế kỉ XVIII– đầu thế kỉ XX)
Công việc đồng áng chân lấm tay bùn, buôn bán tất tả ngược xuôi, người xưa đã chế ra kiểu áo tứ thân gọn ghẽ với hai vạt trước rời nhau, có thể buộc lại, và hai vạt sau may liền thành một tà áo. Người xưa phải ghép hai vạt áo sau để tạo tà vì thời đó khổ vải chỉ rộng chừng 35 – 40cm. Là trang phục của tầng lớp bình dân, áo tứ thân thường được may từ vải tối màu để tiện cho công việc.
Phụ nữ thành thị ít phải lao động chân tay nên thường mặc áo ngũ thân để phân biệt mình với người lao động nghèo. Áo ngũ thân cũng có bốn vạt như áo tứ thân, được may liền nhau thành hai tà trước và sau như áo dài. Vạt con thứ năm được may dưới tà trước như một mảnh áo lót kín đáo. Áo có cổ và phom rộng, được mặc rộng rãi đến đầu thế kỷ XX.

Áo dài lemur (1939 – 1943)
Đây là thời điểm dân tộc Việt Nam có sự tiếp cận mạnh mẽ với các nền văn hóa ngoại lai, đặc biệt là phong cách châu Âu. Bước lột xác táo bạo, góp phần hình thành kiểu dáng của áo dài ngày nay chính là kiểu áo dài “Le Mur” do họa sĩ Cát Tường sáng tạo vào năm 1939. Khác với phom dáng rộng truyền thống, áo dài Le Mur ôm sát khoe đường cong cơ thể với nhiều chi tiết Âu hóa như tay phồng, cổ khoét hình trái tim, gắn nơ… Chiếc áo bị coi là “lai căng” và bị dư luận thời đó lên án mạnh mẽ, cho là không đứng đắn nên chỉ có giới nghệ sĩ phong cách tân thời mới dám mặc. Đến năm 1943 thì kiểu áo này dần bị lãng quên.
Áo dài với tay raglan (1960)
Nhược điểm lớn trong áo dài thời đó là các nếp nhăn rất dễ xuất hiện ở hai bên nách. Những năm 1960, nhà may Dung ở Đakao, Sài Gòn đã đưa cách ráp tay raglan vào áo dài. Với cách ráp này, tay áo được nối từ cổ xéo xuống nách. Tà trước nối với tà sau qua hàng nút bấm từ cổ xuống nách và dọc theo một bên hông. Kiểu ráp này vừa giảm thiểu nếp nhăn ở nách, cho phép tà áo ôm khít theo đường cong người mặc, vừa giúp người phụ nữ cử động tay thoải mái, linh hoạt. Kiểu dáng chiếc áo dài Việt Nam đã được định hình từ đây!

Áo dài cổ thuyền (đầu những năm 1960)
Áo dài này còn có tên gọi khác là áo dài bà Nhu bởi người thiết kế là bà Trần Lệ Xuân, vợ của ông Ngô Đình Nhu, biểu tượng thời trang lúc bấy giờ. Với ý tưởng áo dài hở cổ, bà mạnh dạn bỏ đi phần cổ áo. Chiếc áo dài này đã vấp phải phản ứng mạnh mẽ vì đi ngược với truyền thống kín đáo của phụ nữ xã hội thời đó. Ngày nay, áo dài cổ thuyền rất được ưa chuộng vì sự thoải mái, phù hợp với khí hậu nhiệt đới của nó.

Áo dài chít eo – áo dài mini (1960 – 1970)
Những năm 1960, áo dài chít eo thách thức quan điểm truyền thống trở thành kiểu dáng thời thượng. Lúc này, chiếc áo nịt ngực tiện lợi đã được sử dụng rộng rãi. Phụ nữ thành thị với tư duy cởi mở muốn tôn lên những đường cong cơ thể qua kiểu áo dài chít eo rất chặt để tôn ngực.Gần cuối thập kỷ 60, áo dài mini trở nên thịnh hành trong giới nữ sinh vì sự thoải mái, tiện lợi của nó. Tà áo hẹp và ngắn đến gần đầu gối, áo rộng và không chít eo nhưng vẫn may theo đường cong cơ thể. Đúng như lời nhận xét của một học giả phương Tây, áo dài Việt Nam “vừa kín đáo nhưng cũng thật sexy”!
Áo dài hiện đại (1970 – nay)
Sau những năm 1970, đời sống đổi mới đã khiến chiếc áo dài dần vắng bóng trên đường phố. Tuy nhiên, từ năm 2000 đến nay, chiếc áo dài đã trở lại với nhiều kiểu dáng, chất liệu khác nhau qua các bộ sưu tập đầy sáng tạo và phá cách. Để thích ứng với cuộc sống hiện đại, chiếc áo dài đã được cải biên thành áo cưới, áo tà ngắn để mặc với quần jeans…
Áo giao lãnh
Áo giao lãnh
Ảnh cho thấy sự phân biệt tầng lớp trong một gia đình, chủ mặc áo ngũ thân, người hầu mặc áo tứ thân (1884-1885)
Ảnh cho thấy sự phân biệt tầng lớp trong một gia đình, chủ mặc áo ngũ thân, người hầu mặc áo tứ thân (1884-1885)
Áo dài Le Mur bị lên án là “lai căng” với tay phồng, cổ đính nơ (1938)
Áo dài Le Mur bị lên án là “lai căng” với tay phồng, cổ đính nơ (1938)
Áo dài với tay raglan
Áo dài với tay raglan
Áo dài khoét cổ
Áo dài khoét cổ
Áo dài chít eo
Áo dài chít eo
Kiểu dáng áo dài tân thời ngày nay
Kiểu dáng áo dài tân thời ngày nay

Xem Thêm