Những nàng công chúa cuối triều Nguyễn

Họ là những công chúa sinh ra và lớn lên khi đất nước loạn lạc, danh hoàng tộc trở nên hư hao. Thế nhưng, trong số họ, người thì đóng góp cho nền nghệ thuật nước nhà (công chúa Mỹ Lương), người đấu tranh cho sự nghiệp giải phóng đất nước (công chúa Như Lý), hay người gìn giữ bản sắc quê hương (công chúa Lương Linh), người trở thành nhà khoa học (công chúa Như Mai). Tiếc thay chỉ mình công chúa Thuyên Hoa còn được lưu giữ bức ảnh thời son trẻ.
Bà Chúa Nhất, trưởng nữ của vua Dục Đức, chị cả của vua Thành Thái, ảnh chụp năm 1931.  Mỹ Lương Trưởng công chúa Nguyễn Phúc Tôn Thụy ( 1872 - 1917), con gái trưởng, tục xưng Đại công chúa nương nương  hay còn gọi là Bà chúa Nhất. Lấy Nguyễn Kế và sinh ra Công nữ Nguyễn Thị Cẩm Hà, tức Mệ Bông. Bà có công rất lớn với nghệ thuật tuồng Việt Nam thế kỉ XX. Đội ca vũ tuồng cung đình do bà thành lập và huấn luyện biểu diễn từ cuối triều vua Thành Thái đến đời các vua Duy Tân, Khải Định và Bảo Đại. Bà là người có tấm lòng nhân đạo, sáng lập hội Lạc Thiện cứu tế người nghèo khó.
Bà Chúa Nhất, trưởng nữ của vua Dục Đức, chị cả của vua Thành Thái, ảnh chụp năm 1931.
Mỹ Lương Trưởng công chúa Nguyễn Phúc Tôn Thụy ( 1872 - 1917), con gái trưởng, tục xưng Đại công chúa nương nương hay còn gọi là Bà chúa Nhất. Lấy Nguyễn Kế và sinh ra Công nữ Nguyễn Thị Cẩm Hà, tức Mệ Bông. Bà có công rất lớn với nghệ thuật tuồng Việt Nam thế kỉ XX. Đội ca vũ tuồng cung đình do bà thành lập và huấn luyện biểu diễn từ cuối triều vua Thành Thái đến đời các vua Duy Tân, Khải Định và Bảo Đại. Bà là người có tấm lòng nhân đạo, sáng lập hội Lạc Thiện cứu tế người nghèo khó.
Công chúa Thuyên Hoa, em vua Thành Thái
Công chúa Thuyên Hoa, em vua Thành Thái
Công chúa Lương Linh (con gái thứ 19 của vua Thành Thái và là em út của vua Duy Tân), một hướng dẫn viên du lịch.  Ảnh: gacloctho.net
Công chúa Lương Linh (con gái thứ 19 của vua Thành Thái và là em út của vua Duy Tân), một hướng dẫn viên du lịch.
Ảnh: gacloctho.net
Công chúa Như Mai, trưởng nữ của vua Hàm Nghi (1905 - 1999), đồng thời là nhà nông học.
Công chúa Như Mai, trưởng nữ của vua Hàm Nghi (1905 - 1999), đồng thời là nhà nông học.
Công chúa Như Lý, (1908 - 2005) con gái thứ của vua Hàm Nghi. Bà  là Bá tước phu nhân xứ De la Besse. Trong những năm cuối đời, Hoàng hậu Nam Phương của Việt Nam chuyển về sống gần Château de la Nauche của gia đình Như Lý tại miền Tây Nam nước Pháp, nhưng hai bà chưa từng gặp mặt. Đến khi Hoàng hậu Nam Phương qua đời, Công chúa Như Lý cũng có mặt trong dòng người đi đưa tang, và mộ phần của Hoàng hậu Nam Phương hiện nằm trong phần mộ của dòng họ Bá tước De la Besse
Công chúa Như Lý, (1908 - 2005) con gái thứ của vua Hàm Nghi. Bà là Bá tước phu nhân xứ De la Besse. Trong những năm cuối đời, Hoàng hậu Nam Phương của Việt Nam chuyển về sống gần Château de la Nauche của gia đình Như Lý tại miền Tây Nam nước Pháp, nhưng hai bà chưa từng gặp mặt. Đến khi Hoàng hậu Nam Phương qua đời, Công chúa Như Lý cũng có mặt trong dòng người đi đưa tang, và mộ phần của Hoàng hậu Nam Phương hiện nằm trong phần mộ của dòng họ Bá tước De la Besse
Công chúa Lương Linh (bìa trái) và Đức Từ Cung (bìa phải) hướng dẫn phái đoàn Nguyễn Phước tộc thăm các miếu thờ vua chúa Nguyễn.  Ảnh: gacloctho.net
Công chúa Lương Linh (bìa trái) và Đức Từ Cung (bìa phải) hướng dẫn phái đoàn Nguyễn Phước tộc thăm các miếu thờ vua chúa Nguyễn.
Ảnh: gacloctho.net

Xem Thêm